Bariery z obszaru szkolnictwa wyższego

432.

Określanie przez PKA trybu i kryteriów ocen uczelni wyższych
Z art. 48 ust.1 wynika, że Polska Komisja Akredytacyjna (PKA) jest instytucją działającą niezależnie na rzecz doskonalenia jakości kształcenia. Kryteria oceny programowej są określone w ust. 3 art. 48 a; ust. 4 natomiast stanowi podstawę prawną dokonywania przez PKA oceny instytucjonalnej, która obejmuje również ocenę jakości kształcenia. W praktyce jednak rzeczywiste kryteria oceny stosowane przez PKA zawarte są w przepisach prawa tzw. powielaczowego wydawanego przez PKA. Podstawą prawną wydawania takich aktów normatywnych jest art. 53 ust. 1 w zakresie w jakim upoważnia PKA do określenia w statucie szczegółowych kryteriów i trybu dokonywania ocen. W rezultacie uchwalony na tej podstawie statut wiąże wprawdzie formalnie tylko PKA, ale skoro na tej podstawie dokonywana jest ocena uczelni wyższej to ta uczelnia jest zobowiązana uwzględnić wszystkie wytworzone przez PKA wytyczne, zalecenia i postulaty. Proces tworzenia tych norm nie jest transparentny a skutkuje koniecznością miedzy innymi tworzenia dodatkowej dokumentacji wyłącznie na potrzeby PKA. Nierzadko także kryteria oceny nie wynikają wprost z postanowień statutu, a tylko z praktyki PKA. Uzyskanie pozytywnej oceny wymaga zatem dostosowania się do norm niejasnych, a często także niewynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Warto także zauważyć, że rola Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w zakresie kontroli postanowień statutu PKA ogranicza się wyłącznie do badania jego zgodności z prawem (art. 53 ust. 1 a). Jedynym wiążącym aktem normatywnym powinno pozostawać w tym zakresie wydane na podstawie art. 9 ust. 3 pkt 3 i 4 rozporządzenie.
 
Art. 48a i 53 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym.
Pozbawienie PKA uprawnienia do określenia szczegółowych kryteriów i trybu ocen uczelni wyższej poprzez nadanie art. 53 ust.1 brzmienia: „Organizację i tryb działania Komisji, szczegółowe kompetencje jej organów oraz sposób wyznaczania recenzentów określa statut uchwalony przez Komisję na posiedzeniu plenarnym” (skreślenie fragmentu „ , szczegółowe kryteria i tryb dokonywania ocen”).
Lista